ترخیص کالا از کجا شروع می شود؟

ترخیص کالا زمانی آغاز می شود که محموله شما به بندر، فرودگاه یا مرز زمینی ایران رسیده باشد. در واقع تفاوت اصلی واردات و ترخیص همین جاست؛ واردات مربوط به فرایند خرید و ارسال کالا است، اما ترخیص یعنی عبور دادن کالا از گمرک ایران و گرفتن مجوز ورود به کشور.

اگر برای اولین بار قصد ترخیص دارید، مهم ترین نکته این است که قبل از هر چیز از قوانین وارداتی و مدارک مورد نیاز مطلع باشید. همچنین باید بدانید که زمان ترخیص بسته به تجربه ترخیص کار، روند اداری و شرایط گمرک متفاوت است.

در ادامه مراحل اصلی ترخیص کالا از گمرک ایران را مرحله به مرحله با هم مرور می کنیم:

مراحل ترخیص کالا از گمرک
دریافت پروفرما (پیش فاکتور)
اولین قدم گرفتن پروفرما از فروشنده خارجی است. این سند شامل جزئیات کالا، شرایط پرداخت، تعهدات طرفین و شرایط اینکوترمز است.
ثبت سفارش درسامانه جامع تجارت
بدون ثبت سفارش، ترخیص امکان پذیر نیست. برای این کار کارت بازرگانی لازم است و بعد از بارگذاری پروفرما، سامانه بررسی می کند که کالای شما آزاد، غیرممنوع و واردات آن مجاز باشد.
اخذ مجوز بانکی از بانک مرکزی
برای تامین ارز و حواله پول به فروشنده باید بانک عامل شما درخواست تخصیص ارز را به بانک مرکزی ارسال کند.
حواله خرید کالا
بعد از تاییدیه بانک مرکزی، مبلغ کالا از طریق بانک عامل حواله می شود. معمولاً 35٪ مبلغ به عنوان ضمانت نزد بانک بلوکه می شود و بعد از واردات کالا آزاد خواهد شد.
حمل کالا و دریافت بارنامه
کالای خریداری شده می تواند از سه مسیر دریایی، هوایی یا زمینی وارد کشور شود. بعد از ورود، بارنامه صادر می شود.
ترخیصیه و قبض انبار
پس از ورود کالا، باید از شرکت حمل ونقل ترخیصیه (Delivery Order) بگیرید و قبض انبار هم صادر می شود.
اظهار کالا در سامانه EPL
تمامی مدارک در سامانه EPL بارگذاری می شود تا اطلاعات حمل و ثبت سفارش به هم لینک شوند.
کوتاژ Counter کردن
بعد از ثبت مدارک، یک کد اختصاصی (کوتاژ) برای محموله صادر می شود و پرونده به کارشناسان گمرک ارجاع داده می شود.
تعیین مسیر گمرکی
کالا بر اساس سوابق و نوع محموله به یکی از مسیرهای سبز (بدون بررسی)، زرد (بررسی اسناد) یا قرمز (بررسی کامل اسناد و کالا) هدایت می شود.
پرداخت حقوق و عوارض گمرکی
هزینه ها به صورت آنلاین از طریق سامانه پرداخت می شود.
پرداخت 2٪ مالیات علی الحساب
این مبلغ برای جلوگیری از فرار مالیاتی کارت های بازرگانی یک بارمصرف وضع شده است. برخی شرکت های خوش حساب از آن معاف هستند.
اخذ مجوزهای لازم
بسته به نوع کالا ممکن است به مجوز استاندارد، بهداشت، قرنطینه، محیط زیست، وزارت دفاع و … نیاز باشد.
کد رهگیری بانکی (ساتا)
بانک عامل بعد از بررسی مدارک کد ساتا را صادر می کند.
صدور پروانه الکترونیکی
بعد از تایید همه مدارک، پروانه الکترونیکی به جای پروانه سبز قدیمی صادر می شود.
محاسبه هزینه انبارداری
اگر کالا در گمرک یا انبار بماند، هزینه انبارداری طبق وزن، حجم و مدت زمان محاسبه می شود.
ورود کامیون و بارگیری کالا
در سامانه EPL مشخص می کنید که کالا با چه کامیونی از گمرک خارج شود.
بررسی درب خروج
پیش از خروج نهایی، کالا بار دیگر توسط دایره درب خروج بررسی می شود.
خروج کالا و تحویل به انبار مقصد
در نهایت کالا از گمرک خارج شده و به انبار مقصد تحویل می گردد. این مرحله نیز در سامانه EPL ثبت و قابل پیگیری است.
هزینه های اصلی ترخیص کالا

هزینه ترخیص بسته به نوع کالا و شرایط متفاوت است، اما مهم ترین بخش ها شامل موارد زیر می شود:

حقوق گمرکی و سود بازرگانی (طبق کتاب تعرفه)
هزینه مجوزها
هزینه تخلیه و بارگیری
بیمه (0/5 درصد ارزش کالا)
انبارداری

تجربه و مهارت ترخیص کار می تواند نقش مهمی در کاهش هزینه ها و زمان داشته باشد.

مدارک لازم برای ترخیص کالا
پروفرما و فاکتور
بارنامه
قبض انبار
ترخیصیه
ثبت سفارش
بیمه نامه
گواهی مبدأ
پکینگ لیست
گواهی بازرسی
کاتالوگ یا بروشور (در صورت نیاز)
سایر مجوزهای مرتبط با نوع کالا